Analyse Ado Den Haag - Ajax

Afgelopen zondag speelde Ajax een op voorhand moeilijke uitwedstrijd tegen Ado Den Haag. Als je kijkt naar de laatste jaren had Ajax het daar moeilijk. Deze keer ging het een stuk makkelijker. Dat heeft te maken met een aantal zaken. Ten eerste is Ado zelf een stuk minder dan bijvoorbeeld vorig seizoen, maar Ado moest het tegen Ajax toch altijd al hebben van de instelling. De enige manier om zulke wedstrijden te winnen is om technisch zo superieur te zijn dat de tegenstander niet de kans krijgt om bepaalde duels op te zoeken en je op te jagen. Dan komen we op mijn tweede punt, Ajax lijkt de weg naar boven weer ingeslagen te hebben. Niet toevallig staat Anita weer op het middenveld, krijgt een echte voetballer als Aisatti speeltijd, was Janssen geblesseerd en staat De Jong weer (tijdelijk) in de spits. Kortom, het begint weer een beetje te lijken op het elftal dat vorig seizoen kampioen werd.
Toen ik de wedstrijd opnieuw bekeek wilde ik de titel van deze blog eerst 'druk zetten' noemen, omdat mij is verzocht daar wat over te zeggen. Vervolgens wilde ik een titel maken met iets van Theo Janssen er in en nog 10 minuten later leek 'functionele techniek' mij een goede titel. Vandaar dat ik het maar weer gewoon 'analyse' heb genoemd en ga lekker van de hak op de tak, dus wees gewaarschuwd.

Laat ik beginnen met het druk zetten. Er is veel kritiek op het druk zetten, of beter gezegd het ontbreken er van, bij Ajax. Bij Eredivisie Live zag ik dat onder andere Sulejmani hierop afgerekend werd, ondanks dat hij zich het schompes liep. Voor een goede manier van druk zetten heb je echter geen super hardwerkende Dirk Kuijt'jes nodig, maar slimme middenvelders. Één van de twee aanvallende middenvelders moet namelijk doorschuiven op de centrale verdediger (CV) van de tegenpartij. Dan heb je alle spelers van hen onder druk. Speel je drie (spitsen) tegen vijf (verdedigers plus keeper) dan is het bijna onmogelijk om succesvol druk te zetten. Doordat Anita op het middenveld staat is dit mogelijk, maar daarover later meer.

Ado begint met een lange bal zonder druk van Ajax, ongetwijfeld om meteen hun 'intenties' duidelijk te maken (meestal is dat balverlies):

*Klik op de plaatjes voor een vergrote versie


------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De rechtsbuiten van Ado ontvangt de bal, kan niets doordat linksback Koppers er kort op zit en speelt vervolgens terug naar de back:



------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Wat er vervolgens gebeurt is belangrijk. Ajax zet vol druk naar voren. Het is heel belangrijk om op dat moment zo kort mogelijk te zitten en bij voorkeur voor je man te komen omdat er volle actie is:


------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Iedereen zit kort en zelfs Janssen jaagt door. En mocht de back van Ado passen op de middenvelder onder hem dan is het voor Janssen geen probleem om door te jagen. Zo dwing je de lange bal af:





------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dit is de allersimpelste manier van druk zetten, omdat dit vanaf je eigen helft is en dat doet Ajax over het algemeen goed, ook met andere middenvelders als Enoh.

Dan het positiespel. Dit was met name de eerste 20 minuten heel goed verzorgd. Het probleem van Ajax is nog wel eens dat ze te weinig vooruit spelen. Ondanks dat dit nog veel beter kan zit er al wel verbetering in. Vanaf minuut 1.55 heeft Ajax een volle minuut de bal. Het begint met Alderweireld die een lange bal onderschept:




------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Vervolgens speelt hij meteen Özbiliz in. Je kunt goed zien hoe Ajax staat. Duidelijk is ook dat Van Rhijn vrij staat, ondanks dat je hem niet kunt zien:



Anita zou wat mij betreft een stukje verder naar voren kunnen staan. Dan had Alderweireld nog een afspeeloptie gehad. Maar gezien er net een lange bal van Ado is gegeven en van Anita niet bekend is dat hij vliegcapaciteiten heeft is het misschien niet zo vreemd dat hij staat waar hij staat. Desalniettemin zijn die driehoeken zo ongeveer het belangrijkste wat er is. Dat is simpele wiskunde wat de meesten moeten kunnen begrijpen. Als je kijkt naar de oranje driehoek dan zie je dat de ruimte optimaal wordt benut. Als een tegenstander daar tussen wil zitten moet die benen van 2 meter hebben of goed gokken. De hoek in de rode driehoek is een stuk kleiner en is dus makkelijker te verdedigen, plus dat je hierdoor uit 'het lood' loopt en dus een afspeelmogelijkheid minder hebt. Het driehoekje Aisatti - Janssen - Eriksen staat bijvoorbeeld bijna perfect. Ik snap mensen niet zo goed die vinden dat Aisatti als linksbuiten aan de zijlijn moet staan. Je krijgt dan namelijk een veel moeilijkere driehoek met kleinere hoeken. Die back van Ado staat daar lucht te dekken, laat hem dat lekker doen. En trekt hij naar binnen dan kan altijd Koppers er overheen komen voor de diepte en blijven je (korte) driehoeken tenminste staan. Misschien dat je je nu beter kunt voorstellen waarom een systeem met 4 verdedigers op lijn en zonder verdedigende middenvelder in de opbouw veel moeilijker is, omdat je dan in een vierkant staat en dus per definitie minder afspeelmogelijkheden hebt en het voor de tegenstander makkelijker is om te verdedigen.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Verder met Özbiliz. Hij speelt hem terug naar Van Rhijn en Ado zakt in:

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Van Rhijn speelt Vertonghen in en dan is het altijd interessant om te zien hoe de tegenstander het gaat aanpakken. Ado kiest er voor om met twee halve buitenspelers de backs af te stoppen, met twee verdedigende middenvelders Eriksen en Janssen op te vangen en met twee spitsen Vertonghen en Alderweireld af te stoppen. Een klassieke 4-4-2 dus. Ado heeft dan in Anita een probleem, want die is dan vrij. Ado lost dat op door een van de spitsen Anita op te laten vangen en dan vanuit Anita steeds druk te zetten op de CV's van Ajax:



Van mij mag Koppers veel dieper staan. Zelfs nog dieper dan ik hier laat zien. dan moet die rechtshalf/buiten van Ado namelijk mee en ontstaat er een enorme ruimte voor bijvoorbeeld een Eriksen of Janssen om aan de bal te komen. Koppers doet nu eigenlijk niet mee, want hij is niet aanspeelbaar, omdat hij dan onder druk wordt gezet door de rechtshalf en niets anders kan dan terug naar Vertonghen of de keeper. Dus als je niet aanspeelbaar bent moet je zorgen dat het voor anderen makkelijker wordt om aanspeelbaar te worden. De uitspraak van Cruijff dat je ook zonder bal goed kunt voetballen snijdt dus wel degelijk hout.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Vertonghen passt terug naar Alderweireld en je ziet de twee spitsen van Ado weer wisselen. Ik vind dit altijd vreemd om te zien, want je weet dat je spitsen dit  niet eens 60 minuten gaan volhouden, dus je brandt je spitsen op om maar geen goal tegen te krijgen en als de tegenstander een beetje kan voetballen heb je ook nog eens kans dat je middenveld hierdoor wordt uitgespeeld. Dan kun je volgens mij nog beter volop druk zetten, middenvelders doorschuiven en met 4-2 verliezen. Dan heb je een mooiere wedstrijd, bied je het publiek een leuk middagje en hebben je spelers het gevoel alsof ze (we) er echt voor gegaan zijn. Ik kan me voorstellen dat die twee spitsen van Ado behoorlijk gevloekt hebben bij thuiskomst. Maar goed, dat moet die trainer van Ado zelf weten natuurlijk:



Verder kun je goed zien dat Janssen heeft gezien dat daar ruimte ligt en dus in de bal komt (veel te traag en te laat, maar hij ziet het tenminste). En je kunt je ook voorstellen hoeveel meer ruimte hij had gehad als Koppers veel dieper had gestaan.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Alderweireld speelt Van Rhijn in. Als je mijn blog een beetje hebt gevolgd weet je dat Van Rhijn als back niets kan en dus weer terug moet passen op Alderweireld. Die speelt weer naar Vertonghen en de spitsen van Ado kunnen weer rennen en vliegen. Dit kunstje herhaalt zich een aantal keer. Ze wachten geduldig totdat het gaatje komt en dan speelt Vertonghen het middenveld in. Hier is goed te zien waarom het goed is dat De Jong in de spits staat. De Jong heeft zich laten zakken in het middenveld. Ik heb net al laten zien dat Anita in principe de vrije man is, maar als De Jong zich laat zakken en hun CV's niet doordekken, dan heeft Ajax in principe twee man op het middenveld vrij:


In het rood kun je zien dat de middenvelder van Ado naar De Jong wijst zo van:' wie pakt hem op?'. De CV gaat dan toch maar doordekken, maar is dan al te laat. En dat zijn net de seconden die je nodig hebt om te kunnen voetballen en een tegenstander kapot te spelen. Ook kun je zien dat als De Jong zou kaatsen op Anita spits Immers altijd te laat is en achter Anita aan zou moeten lopen. Dramatische tactiek van Ado dus.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De Jong speelt Janssen in, die terugkaatst naar Vertonghen, die vervolgens weer Janssen in speelt. Janssen geeft een goede crosspass op Özbiliz, die naar binnen trekt en (de naar binnen getrokken) Aisatti aanspeelt:



Achter Aisatti ontstaat een ruimte. Die ruimte moet ingevuld worden door Koppers en datzelfde geldt voor de ruimte die Özbiliz achter laat. Op die manier kun je heel aanvallend spelen en in het centrum een 1 tegen 1-situatie of zelfs een man-meer creëren.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aisatti kaatst op Anita die Janssen in speelt. Hoe zonde dat Koppers niet meer meedoet in balbezit, want dan had hij volledig vrij kunnen staat:


En zo heeft Ajax een volle minuut de bal gehad zonder dat Ado er ook maar een voet heeft tussen heeft kunnen krijgen. Ik hoef, zeker aan de voetballers onder ons, niet uit te leggen hoe het voelt om in een positiespel een minuut lang achter een tegenstander aan te lopen en dat het maar niet lukt om de bal te veroveren. 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Functionele techniek. Wat is functionele techniek? In mijn ogen is functionele techniek dat kunnen bereiken wat je wilt. Wil je kaatsen? Als mijn kaats negen van de tien keer goed is dan heb ik een goede functionele techniek, want het werkt. Het zal mij een zorg zijn of ik dat met mijn hak of wreef doe of dat het me lukt door op de grond te gaan liggen en de bal te koppen. Ronaldhino passeerde in zijn goede tijd tegenstanders door akka's, hakjes, panna's en weet ik meer niet wat te gebruiken. Functioneel dus, want het werkte. Messi doet het door de 649 keer binnen een seconde van richting te veranderen en Overmars deed het door de bal er langs te schieten en hard te rennen. Toch hoor je vaak dat hakjes en dat soort dingen niet onder functionele techniek vallen. Ook hoor ik vaak dat tweebenigheid onder functionele techniek valt. Janssen probeert een bal die Aisatti speelt terug te kaatsen, met rechts...:






Waarom doet hij dit niet met buitenkantje links? Het ziet er misschien nonchalant uit, rare analisten (of hockeycoaches) bij VI, de NOS of Eredivisie live gaan misschien kritiek leveren op die paar keer dat het niet goed gaat, maar die zijn precies wat ze zijn, rare analisten. Nu lijdt Janssen balverlies doordat hij totaal geen controle heeft met rechts. Niet erg functioneel dus.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Een ander wezenlijk onderdeel van functionele techniek is de aanname. Het kan me wederom niets schelen hoe jij de bal aanneemt, als je maar zorgt dat je in je aanname ruimte en tijd voor jezelf kan creëren om er snel een vervolg aan te geven. Bij Janssen is me al een aantal wedstrijden opgevallen dat hij vaak dezelfde aanname heeft. Hij krijgt de bal aangespeelt van Aisatti:


------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Als Janssen hier de bal 'functioneel' aanneemt dan neemt hij hem schuin naar voren aan, zodat hij daarna alle mogelijke kanten op kan. Maar Janssen heeft altijd een soort van aanname waardoor hij helemaal door draait. Dat ziet er mooi uit (een voorbeeld van 'mooi' wat niét functioneel is, meestal is mooi namelijk wél functioneel!) maar beperkt hem enorm:



------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hij neemt de bal helemaal naar buiten aan waardoor het grootste gedeelte van het speelveld niet meer bereikbaar is:

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hierdoor is de bal tussendoor niet meer mogelijk en kan hij ook de spits niet bereiken. Tegenstanders zien dit ook en dus is het makkelijk om te verdedigen. Nu moet hij dus 'buitenom' passen:


Het grappige is dan weer dat deze pass helemaal op maat is, precies in de loop. Dat is ook functionele techniek. Passen kan Janssen wel. De reden waarom Janssen het bij Ajax minder doet dan bij Twente is omdat Twente op de omschakeling speelde en Janssen dus tijd en ruimte had om passes te versturen. Dan is hij dodelijk. Ajax probeert een ander spel te spelen waarbij je allround heel goed moet zijn. Daarom werkt het een middenveld met spelers als Anita, De Zeeuw, Eriksen en Aisatti ook zo goed, want dat zijn spelers die ballen goed kunnen aannemen, goed kort kunnen passen, dynamisch zijn, veel ruimtelijke inzicht hebben en dus bijna niet af te stoppen zijn. En dan hoef je niet eens zo'n geweldige trapt als Janssen te hebben om toch effectiever (functioneler!) te zijn. Heb je dan óók nog een goede trap, dan heet je dus Xavi.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Over functionele techniek gesproken. Aisatti is een goed voorbeeld van een speler met een goede functionele techniek. Hij krijgt een moeilijk  te controleren bal van Koppers bij de zijlijn, let op waar Janssen in het midden staat:




------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aisatti controleert de bal niet, maar neemt de kaats in de stuit naar Janssen:




Het ziet er heel simpel uit, maar de uitvoering is ongelooflijk moeilijk. Probeer maar eens een stuiterende bal over 15 meter strak bij iemand in de voet te spelen, in één keer. Janssen kan hierdoor naar voren draaien en Ajax als geheel kan opschuiven. Neemt Aisatti de bal daar aan, dan heeft de middenvelder van Ado tijd om kort op Janssen te gaan zitten en is hij dus niet meer aanspeelbaar, moet Aisatti terug en kom je verder in de verdrukking te zitten. Dit is denk ik wat Cruijff bedoelt met het waardeloze niveau van 'simpele' techniek bij veel spelers van Ajax. Anita heeft het, Eriksen heeft het en Aisatti heeft het, maar daar heb je ze wel zo ongeveer mee gehad.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dan terug naar het druk zetten. Als Ado relatief gezien ver op de helft van Ajax speelt is druk zetten niet zo moeilijk en doet Ajax dat ook wel hebben we gezien. Het wordt anders wanneer Ado opbouwt van achteruit. De keeper van Ado speelt de CV in en De Jong gaat druk zetten:


Je kunt je voorstellen dat er een probleem ontstaat wanneer de linksbuiten (Aisatti) hun rechtsback op pakt en de rechtsbuiten (Özbiliz) de linksback. Je kunt zeggen dat Özbiliz op dit moment naar de LCV moet gaan, maar dan spelen ze de keeper in en die geeft een lange bal naar de linksback en dan ben je alsnog uitgespeeld. Laten we kijken wat er gebeurd.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ado speelt dus de vrije LCV in en die loopt een stukje op. Je ziet Eriksen nog net in beeld omkijken om te zien of zijn man wordt overgenomen, want hij is degene die moet doorstappen. Met spelers als Enoh (die snapt het domweg niet) of Janssen (is te bang, te traag of te lui) kan dit niet want die dekken niet door. Anita stapt als VM wél door en daardoor kan Eriksen druk zetten op de LCV. En die kan dan nergens heen. De Jong staat nog bij de RCV, Özbiliz bij de linksback en hun vrije middenvelder staat in de rug van Anita en is dus alleen door de lucht bereikbaar. De kans dat die bal door de lucht echter met precisie door een CV onder druk bij die middenvelder aan komt is te verwaarlozen:




------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Je kunt goed zien dat de LCV alleen maar de lange bal kan geven en hij besluit ook al vrij snel om dat te doen. Aisatti als linksbuiten heeft de rechtsback losgelaten en knijpt naar binnen om daar eventueel te helpen zodat ze niet 1 tegen 1 staan mocht op miraculeuze wijze de lange bal goed aankomen. Je kunt goed zien hoe Anita doordekt:



------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tijdens de lange bal kun je zien dat Ado de vier voorste spelers diep heeft staan (twee spitsen plus twee halven/buitenspelers) en dat Anita heeft doorgedekt op één van de twee middenvelders die normaal gesproken van Janssen, en in dit geval Eriksen zijn. En als Aisatti dus niet was meegelopen zou het overal 1 tegen 1 staan. Bij een lange bal is dat echter niet zo erg, omdat de tijd van een lange bal en het daaropvolgende kopduel(s) genoeg tijd aan de rest van het elftal geeft om weer bij te sluiten:


------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Om nog maar een keer terug te komen op functionele techniek, koppen is daar ook een onderdeel van. Koppen is vaak een ondergeschoven kindje wanneer er techniektrainingen gegeven worden. Onder techniek verstaat men zo ongeveer alles wat je met je voet, en bij sommigen het lichaam, kunt doen. Het hoofd wordt daarbij in letterlijke en figuurlijke zin niet gebruikt, terwijl je bijvoorbeeld aan een spits als Huntelaar, Bulykin maar ook Messi (CL-finale 2009) kunt zien dat goed koppen een enorm wapen is. In het systeem van Ajax moet je als middenvelders een manusje van alles zijn. Je moet in elke situatie een oplossing kunnen verzinnen. Er is een lange bal van Ado geweest en de bal wordt naar voren gekopt. De bal stuitert op het veld en komt naar Janssen toe:



------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Het is een lastige situatie. Hij wordt waarschijnlijk gecoacht dat er een man in zijn rug komt en heeft twee opties. Of hij kopt hem terug op Anita of schuin terug op Aisatti. Janssen kopt hem echter zo hard dat de bal bijna over Anita heen gaat. Hij heeft geen controle over de bal met zijn hoofd:



Waardoor Anita in de problemen komt en balverlies lijdt:


------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Een minuut later volgt de rode kaart en kan Ajax de wedstrijd makkelijk uitspelen. Ik denk dat Ajax ook met 11 tegen 11 makkelijk had gewonnen. Net zoals ik denk dat als Ajax van PSV wint Ajax kampioen wordt. Er zit één grote mits aan. Mits De Boer niet weer zo stom is om Anita van het middenveld te halen en mensen als Lodeiro in de spits te zetten.

Dit is overigens één van mijn laatste posts voor een tijdje. In de maand april heb ik het ontzettend druk met het afmaken van mijn trainerscursus en andere dingen, net zoals deze post een tijdje op zich heeft laten wachten. Mijn excuses daarvoor.

4 opmerkingen:

  1. Prima analyse, eindelijk een blog gevonden waarin met diepgang over voetbal gepraat wordt, in tegenstelling tot het 1-dimensionale gebrabbel op tv. Het optimaal gebruiken van de aanwezige ruimte d.m.v. positionering, overzicht en functionele techniek is inderdaad zeer belangrijk, wat dat betreft kan ik alleen maar hopen dat Frank de Boer en Bert van Marwijk aan dit aspect ook genoeg benadrukken (alhoewel hun opstellingen in het verleden dit helaas niet altijd bevestigden)

    Vriendelijke groet,
    Vincent (Groningen)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Bedankt voor de complimenten!
    Bert van Marwijk krijg je vrees ik nooit zo ver. De boer denk ik wel. Ik heb de komende tijd overigens helaas niet zoveel tijd. Ik hoop dat ik de kampioenswedstrijd nog kan meepakken, anders wordt het de EK deze zomer ;).

    Groeten, Vandefilm (Drenthe :P)

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hey, ben je van plan om nog meer analyses te maken ? Erg interessant om te lezen. Ik Heb helaas al een tijdje geen nieuwe zien verschijnen ;)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Dat ben ik inderdaad van plan. Het voetbalseizoen is zo ongeveer afgelopen en ben bijna klaar met mijn trainerscursus. Misschien dat er dit weekend weer eentje op komt.
    Bedankt voor je regelmatige bezoek iig ;-).

    BeantwoordenVerwijderen